تبلیغات
همه جای ایران سرای من است شهر من گنبد کاووس - قانون‌ مدنی‌: در عقد موقت زن‌ حق‌ نفقه‌ ندارد مگر اینكه‌ شرط شده‌ باشد
 
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مهدی رایگانی
مطالب اخیر
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
همه جای ایران سرای من است شهر من گنبد کاووس




فصل‌ سوم‌ ـ حق‌ نفقه‌ در ازدواج‌ موقت‌

ماده‌ 1113 قانون‌ مدنی‌: “در عقد انقطاع‌ زن‌ حق‌ نفقه‌ ندارد مگر اینكه‌ شرط شده‌ یا آنكه‌ عقد مبنی‌ بر آن‌ جاری‌ شده‌ باشد.”
یكی‌ از تفاوت‌های‌ ازدواج‌ دائم‌ با موقت‌ این‌ است‌ كه‌ تعهدات‌ و تكالیف‌ مرد و زن‌ نسبت‌ به‌ یكدیگر در ازدواج‌ موقت‌ كمتر از ازدواج‌ دائم‌ است‌ و این‌ به‌ لحاظ شرایط آسانتر برای‌ افرادی‌ است‌ كه‌ نمی‌توانند تكالیف‌ و تعهدات‌ ومسوولیت‌های‌ ازدواج‌ دائم‌ را بپذیرند.
یكی‌ از تعهدات‌ مرد نسبت‌ به‌ زن‌ در ازدواج‌ دائم‌ عهده‌ دار بودن‌ نفقه‌ زن‌ است‌. اما در ازدواج‌ موقت‌، چنین‌ تكلیفی‌ برای‌ مرد نیست‌. به‌ عبارت‌ دیگر، مرد عهده‌ دار مسوولیت‌ نفقه‌ زن‌ خود در ازدواج‌ موقت‌ نمی‌باشد. و در واقع‌مرد لزومی‌ برای‌ تهیه‌ مسكن‌ و لباس‌ و غذا و اثاث‌ منزل‌ كه‌ به‌ طور متعارف‌ و با وضعیت‌ اجتماعی‌ زن‌ تناسب‌ داشته‌ باشد، ندارد. این‌ قاعده‌ در ازدواج‌ موقت‌ اصل‌ است‌. اما چنانچه‌ حق‌ نفقه‌ از سوی‌ زن‌ در حین‌ عقد ازدواج‌ موقت‌شرط شود و مرد آن‌ را بپذیرد، این‌ شرط صحیح‌ است‌ و مرد ملزم‌ به‌ انجام‌ آن‌ است‌ زیرا هر شرطی‌ كه‌ مخالف‌ با مقتضای‌ ذات‌ عقد نباشد صحیح‌ است‌ و شرط حق‌ نفقه‌ خلاف‌ مقتضای‌ ذات‌ عقد ازدواج‌ موقت‌ نمی‌باشد.

بخش‌ اول‌ ـ شرط حق‌ نفقه‌ در ضمن‌ عقد ازدواج‌ موقت‌:
قسمت‌ الف‌ ـ نفقه‌ برای‌ تمام‌ مدت‌: هرگاه‌ در ضمن‌ عقد ازدواج‌ موقت‌، زن‌ شرط نماید كه‌ در تمام‌ مدت‌ ازدواج‌ موقت‌ باید از حق‌ نفقه‌ برخوردار باشد و مرد آن‌ شرط را بپذیرد، حق‌ نفقه‌ زن‌ بر مرد لازم‌ است‌.
قسمت‌ ب‌ ـ نفقه‌ برای‌ قسمتی‌ از مدت‌: هرگاه‌ در ضمن‌ عقد ازدواج‌ موقت‌، زن‌ شرط نماید كه‌ در قسمتی‌ از مدت‌ ازدواج‌ موقت‌، از حق‌ نفقه‌ برخوردار باشد و مرد آن‌ شرط را بپذیرد، مانند اینكه‌ مدت‌ عقد موقت‌ برای‌ پنج‌ سال‌است‌ و حق‌ نفقه‌ زن‌ دو سال‌ اول‌ یا دو سال‌ آخر باشد، در این‌ صورت‌ شرط صحیح‌ است‌ و حق‌ نفقه‌ زن‌، بر مرد لازم‌ است‌.
قسمت‌ ج‌ ـ نفقه‌ بیش‌ از مدت‌: هرگاه‌ در ضمن‌ عقد ازدواج‌ موقت‌، زن‌ شرط نماید كه‌ نفقه‌ او به‌ بیش‌ از مدت‌ ازدواج‌ موقت‌ باشد، به‌ عنوان‌ مثال‌ زن‌ شرط نماید كه‌ نفقه‌ او به‌ مدت‌ پنج‌ سال‌ بر عهده‌ گرفته‌ شود و مرد آن‌ را تأمین‌نماید، در صورتی‌ كه‌ مدت‌ عقد ازدواج‌ موقت‌ فقط دو سال‌ است‌ و این‌ شرط مورد قبول‌ مرد واقع‌ گردد، شرط صحیح‌ است‌ و مرد ملزم‌ به‌ وفا به‌ شرط است‌.
قسمت‌ د ـ تعیین‌ نفقه‌ بعد از عقد: هرگاه‌ پس‌ از عقد ازدواج‌ موقت‌، ضمن‌ عقد خارج‌ لازم‌ زن‌ شرط نماید كه‌ نفقه‌ او تا پایان‌ مدت‌ یا قسمی‌ از مدت‌ عقد موقت‌ بر عهده‌ شوهر باشد و شوهر آن‌ شرط را بپذیرد، به‌ نظر می‌رسدچنین‌ شرطی‌ صحیح‌ است‌ و مرد ملزم‌ به‌ وفا به‌ شرط است‌ زیرا شرطی‌ كه‌ در ضمن‌ عقد صحیح‌ بوده‌ و خلاف‌ شرع‌ و خلاف‌ مقتضای‌ ذات‌ عقد موقت‌ نیست‌، اشكالی‌ ندارد كه‌ پس‌ از عقد شرط شود; و چنانچه‌ ضمن‌ عقد خارج‌لازم‌ این‌ شرط انجام‌ نگیرد به‌ نظر می‌رسد وفا به‌ شرط، برای‌ مرد الزام‌ می‌آورد زیرا آن‌ یك‌ تعهد است‌ كه‌ شوهر متعهد به‌ آن‌ شده‌ است‌.
قسمت‌ ه’ ـ عدم‌ شرط نفقه‌ و مدت‌ طولانی‌: هرگاه‌ حق‌ نفقه‌ در ازدواج‌ موقت‌ شرط نشود، اما مدت‌ عقد طولانی‌ باشد، آیا می‌توان‌ گفت‌ از شرایط ضمنی‌ عرفی‌، حق‌ نفقه‌ زن‌ به‌ موجب‌ ماده‌ 225 قانون‌ مدنی‌ بوجود می‌آید؟
به‌ نظر می‌رسد به‌ طور مطلق‌ نمی‌توان‌ چنین‌ تكلیفی‌ و تعهدی‌ را بر عهده‌ مرد گذاشت‌، زیرا حق‌ نفقه‌ جزء مقتضای‌ عقد موقت‌ نیست‌ و با شرط ضمن‌ عقد می‌توان‌ آن‌ را محقق‌ ساخت‌ یا پس‌ از عقد به‌ تراضی‌ بین‌ زن‌ و مرد،شوهر متعهد آن‌ شود، اما اگر چنین‌ شرطی‌ نشود، زن‌ در ازدواج‌ موقت‌ حق‌ نفقه‌ نخواهد داشت‌.195
اما اگر چنانچه‌ شواهد و قرائن‌ حكایت‌ از آن‌ داشته‌ باشد كه‌ بدون‌ شرط نفقه‌ در ازدواج‌ موقت‌، مرد ملزم‌ به‌ حق‌ نفقه‌ زن‌ باشد، ناظر به‌ موردی‌ است‌ كه‌ مدت‌ عقد موقت‌ طولانی‌ باشد مثلا برای‌ ده‌ سال‌، و زن‌ نیز در منزلی‌ كه‌شوهر برای‌ او تهیه‌ كرده‌ است‌ سكونت‌ نماید و با یكدیگر زندگی‌ مشترك‌ دارند. در این‌ صورت‌ به‌ نظر می‌رسد می‌توان‌ با استناد به‌ ماده‌ 225 قانون‌ مدنی‌ كه‌ می‌گوید:
“متعارف‌ بودن‌ امری‌ در عرف‌ و عادت‌ به‌ طوری‌ كه‌ عقد بدون‌ تصریح‌ هم‌ منصرف‌ آن‌ باشد به‌ منزله‌ ذكر در عقد است‌.”
حق‌ نفقه‌ زن‌ را بر عهده‌ شوهر گذاشت‌.

بخش‌ دوم‌ ـ شرایط حق‌ نفقه‌ در ازدواج‌ موقت‌:
هرگاه‌ حق‌ نفقه‌ در ازدواج‌ موقت‌ به‌ صورت‌ مطلق‌ شرط شود، یعنی‌ هیچ‌ قیدی‌ نداشته‌ باشد، به‌ نظر می‌رسد تمام‌ حقوق‌ زوجین‌ كه‌ از حق‌ نفقه‌ ناشی‌ می‌شود نسبت‌ به‌ یكدیگر لازم‌ الرعایه‌ می‌باشد مگر آنكه‌ قانون‌ تصریح‌دیگری‌ داشته‌ باشد. مانند حق‌ نفقه‌ زن‌ در عده‌ طلاق‌ رجعی‌. زیرا در ازدواج‌ موقت‌، طلاق‌ وجود ندارد تا در صورت‌ رجعی‌ بودن‌، زن‌ مستحق‌ نفقه‌ باشد.
بنابراین‌ به‌ استناد ماده‌ 1108 قانون‌ مدنی‌: “هرگاه‌ زن‌ بدون‌ مانع‌ مشروع‌ از ادای‌ وظایف‌ زوجیت‌ امتناع‌ كند مستحق‌ نفقه‌ نخواهد بود.”
و همچنین‌ در صورت‌ شرط نفقه‌ و فوت‌ مرد در مدت‌ عقد موقت‌ كه‌ زن‌ باید عده‌ وفات‌ نگهدارد، زن‌ مستحق‌ نفقه‌ نخواهد بود، زیرا با فوت شوهر رابطه‌ زوجیت‌ قطع‌‌شده‌ و نیز به‌ دستور ماده‌ 1110 قانون‌ مدنی‌ كه‌ می‌گوید: “درعده‌ وفات‌ زن‌ حق‌ نفقه‌ ندارد.” منظور در عقد دائم‌ است‌ كه‌ از تكالیف‌ مرد است‌، لذا به‌ طریق‌ اولی‌ زن‌ در ازدواج‌ موقت‌، در صورت‌ فوت‌ شوهر حق‌ نفقه‌ نخواهد داشت‌ ولو آنكه‌ در ضمن‌ عقد یا پس‌ از آن‌ حق‌ نفقه‌ شرط شده‌باشد.
اما اگر حق‌ نفقه‌ به‌ صورت‌ مطلق‌ شرط نشده‌ باشد و دارای‌ قیدی‌ باشد مانند اینكه‌ حق‌ نفقه‌ زن‌ با شوهر است‌ تا هنگامی‌ كه‌ سر كار نمی‌رود و خانه‌ دار است‌، در این‌ فرض‌ حق‌ نفقه‌ در محدوده‌ همان‌ قید بر عهده‌ مرد است‌ و ازهنگامی‌ كه‌ زن‌ بر سر كار رفت‌ و شاغل‌ شد و دیگر وی‌ را خانه‌ دار ندانند، حق‌ نفقه‌ او بر عهده‌ مرد نمی‌باشد.

بخش‌ سوم‌ ـ استنكاف‌ شوهر از پرداخت‌ حق‌ نفقه‌ در ازدواج‌ موقت‌:
هرگاه‌ بر اساس‌ اجازه‌ ماده‌ 1113 قانون‌ مدنی‌، عقد ازدواج‌ موقت‌ با شرط حق‌ نفقه‌ زن‌ باشد و مرد از دادن‌ نفقه‌ زن‌ خودداری‌ نماید، به‌ دستور ماده‌ 1111 قانون‌ مدنی‌ كه‌ بیان‌ می‌دارد: پزن‌ می‌تواند در صورت‌ استنكاف‌ شوهر ازدادن‌ نفقه‌ به‌ محكمه‌ رجوع‌ كند در این‌ صورت‌ محكمه‌ میزان‌ نفقه‌ را معین‌ و شوهر را به‌ دادن‌ آن‌ محكوم‌ خواهد كرد. پزن‌ می‌تواند الزام‌ شوهر به‌ پرداخت‌ نفقه‌ را از دادگاه‌ صالح‌ درخواست‌ نماید.
چنانچه‌ خودداری‌ شوهر از پرداخت‌ نفقه‌ به‌ لحاظ عجز و عدم‌ توانایی‌ در پرداخت‌ نفقه‌ باشد و یا آنكه‌ شوهر بدون‌ جهت‌ نفقه‌ زن‌ خود را نپردازد و دادگاه‌ هم‌ نتواند شوهر را ملزم‌ به‌ پرداخت‌ نفقه‌ كند و یا اجراء آن‌ ممكن‌ نباشدمانند اینكه‌، شوهر مدتی‌ است‌ زن‌ خود را رها كرده‌ و دیگر به‌ او سر نمی‌زند و چند سال‌ هم‌ از مدت‌ عقد باقی‌ مانده‌ است‌ و یا شوهر فقیر است‌ و نمی‌تواند نفقه‌ زن‌ را بپردازد، در این‌ صورت‌ زن‌ می‌تواند به‌ دادگاه‌ صالح‌ مراجعه‌ نمایدو دادگاه‌ شوهر را اجبار به‌ بذل‌ مدت‌ كند و در صورت‌ استنكاف‌ وی‌، دادگاه‌ خود، زن‌ را رها نماید و باقی‌ مدت‌ را بذل‌ كند )ماده‌ 1129 قانون‌ مدنی‌)

نویسنده: حسن گنجی
کارشناس ارشد حقوق خصوصی
کتاب روابط زوجین در ازدواج موقت





نوع مطلب : رابطه جنسی متعادل، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 4 بهمن 1389 :: نویسنده : مهدی رایگانی
نظرات ()
پنجشنبه 24 فروردین 1396 06:07 بعد از ظهر
Have you ever thought about adding a little bit more
than just your articles? I mean, what you say is fundamental and all.
However imagine if you added some great pictures or video clips to give your
posts more, "pop"! Your content is excellent but with images and clips, this blog could definitely be one of the
best in its field. Amazing blog!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر