تبلیغات
همه جای ایران سرای من است شهر من گنبد کاووس - استعداد جسمانی برای رابطه جنسی=قابلیت‌ صحی‌ برای‌ ازدواج
 
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مهدی رایگانی
مطالب اخیر
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
همه جای ایران سرای من است شهر من گنبد کاووس




فصل‌ سوم‌ ـ قابلیت‌ صحی‌ برای‌ ازدواج‌ (قابلیت‌ جسمی‌ و بلوغ‌)

قابلیت‌ صحی‌ برای‌ ازدواج‌، استعداد فیزیكی‌ برای‌ امر زناشوئی‌ كه‌ با آن‌ استعداد زوج‌ یا زوجه‌ مصون‌ از خطرات‌ و عوارض‌ ناشی‌ از مقاربت‌ باشند74 و به‌ عبارت‌ دیگر منظور از قابلیت‌ صحی‌ برای‌ ازدواج‌، دارا بودن‌ استعدادجسمانی‌ هر یك‌ از زن‌ و شوهر آینده‌، برای‌ روابط جنسی‌ و عواقب‌ مترتبه‌ بر آن‌ می‌باشد. قانون‌ مدنی‌ یكی‌ از شرایط نكاح‌ را قابلیت‌ صحی‌ برای‌ زوجین‌ قرار داده‌ است‌ تا موجب‌ اختلال‌ سلامتی‌ آنان‌ نشود، زیرا نزدیكی‌ كسی‌ كه‌قابلیت‌ صحی‌ ندارد موجب‌ بیماری‌ جسمی‌ و عصبی‌ او می‌گردد و چنانچه‌ زن‌ باشد ممكن‌ است‌ دچار وضع‌ حمل‌ غیر عادی‌ شود.75
ماده‌ 1041 قانون‌ مدنی‌ “عقد نكاح‌ دختر قبل‌ از رسیدن‌ به‌ سن‌ 13 سال‌ تمام‌ شمسی‌ و پسر قبل‌ از رسیدن‌ به‌ سن‌ 15 سال‌ تمام‌ شمسی‌ منوط است‌ به‌ اذن‌ ولی‌ به‌ شرط رعایت‌ مصلحت‌ یا تشخیص‌ دادگاه‌ صالح‌.”
ماده‌ فوق‌ اختصاصی‌ به‌ عقد دائم‌ ندارد بلكه‌ شامل‌ هر دو نوع‌ ازدواج‌ دائم‌ و ازدواج‌ موقت‌ می‌شود.
در ماده‌ 1041 سابق‌ )اصلاحی‌ مصوب‌ 1370/8/14 (بجای‌ تعیین‌ سن‌ از كلمه‌ بلوغ‌ استفاده‌ شده‌ بود و بلوغ‌ در اصطلاح‌ فقهی‌ عبارت‌ است‌ از رسیدن‌ به‌ سنی‌ كه‌ غریزه‌ جنسی‌ در آن‌ به‌ حد كافی‌ رشد كرده‌ و شخص‌ آماده‌ تولیدمثل‌ می‌گردد76 و به‌ موجب‌ تبصره‌ 1 ماده‌ 1210 قانون‌ مدنی‌ “سن‌ بلوغ‌ در پسر پانزده‌ سال‌ تمام‌ قمری‌ و در دختر نه‌ سال‌ تمام‌ قمری‌ است‌.”

بخش‌ اول‌ ـ ازدواج‌ موقت‌ قبل‌ از بلوغ‌:
چون‌ ازدواج‌ موقت‌، عقد است‌، لذا داشتن‌ اهلیت‌ برای‌ طرفین‌ عقد از شرایط صحت‌ عقد است‌ و برای‌ آن‌ كه‌ اهل‌ محسوب‌ شوند به‌ موجب‌ ماده‌ 211 قانون‌ مدنی‌ باید بالغ‌ و عاقل‌ باشند.
نزدیكی‌ با زوجه‌ قبل‌ از تمام‌ شدن‌ نه‌ سال‌ جایز نیست‌ ـ چه‌ ازدواجش‌ دائمی‌ باشد یا موقت‌. اگر با او قبل‌ از نه‌ سالگی‌ نزدیكی‌ كند و او را افضاء ننماید، بنابر اقوی‌ چیزی‌ بر او نیست‌ مگر گناه‌ و اگر او را افضاء كند، به‌ این‌ صورت‌كه‌ مجرای‌ بول‌ و حیض‌ زن‌ یا مجرای‌ حیض‌ و غایط زن‌ یكی‌ شود، آن‌ زن‌ بر شوهر خود برای‌ همیشه‌ حرام‌ خواهد شد. و بنا بر اقوی‌ از زن‌ بودن‌ او خارج‌ نمی‌شود، پس‌ احكام‌ زوجیت‌، از ارث‌ بردن‌ و حرمت‌ زن‌ پنجم‌ و حرمت‌خواهرش‌ با او و غیر آن‌ها بر او جاری‌ می‌شود و مادامیكه‌ زنده‌ است‌ نفقه‌اش‌ بر او واجب‌ است‌ اگرچه‌ او را طلاق‌ دهد و ودیه‌ افضاء بر او واجب‌ است‌ ودیه‌ افضاء، دیه‌ نفس‌ است‌. اگر زن‌ حره‌ و آزاد باشد دیه‌اش‌ نصف‌ دیه‌ كامل‌ یك‌مرد است‌ و علاوه‌ بر آن‌ زن‌ مستحق‌ مهری‌ كه‌ با عقد انجام‌ شده‌ نیز می‌باشد.77
اما اگر بعد از سن‌ نه‌ سالگی‌ با زوجه‌اش‌ دخول‌ نماید و او را افضاء نماید بر او حرام‌ نمی‌شود ودیه‌ ثابت‌ نمی‌گردد.78
اما با توجه‌ به‌ اصلاح‌ ماده‌ 1041 قانون‌ مدنی‌ مصوب‌ 1381/10/4 مجمع‌ تشخیص‌ مصلحت‌ نظام‌، چنانچه‌ ذكر گردید عقد نكاح‌ دختر قبل‌ از سن‌ 13 سالگی‌ و پسر قبل‌ از رسیدن‌ به‌ سن‌ 15 سالگی‌ بستگی‌ به‌ اجازه‌ ولی‌ بارعایت‌ شرط مصلحت‌ و یا تشخیص‌ و اجازه‌ دادگاه‌ صالح‌ ممكن‌ می‌باشد.

بخش‌ دوم‌ ـ ازدواج‌ موقت‌ صغیر توسط ولی‌:
در ماده‌ 1041 با یك‌ شرط، استثنائی‌ را قائل‌ شده‌ كه‌ ازدواج‌ صحیح‌ باشد و آن‌ شرط مصلحت‌ مولی‌ علیه‌ است‌.
اختیار پدر )یا جد پدری‌ صغیر (نسبی‌ و محدود به‌ مصلحت‌ فرزند است‌ و دختر و پسر صغیر از این‌ حیث‌ با هم‌ تفاوتی‌ ندارند. این‌ ولایت‌ در اثر فوت‌ و زوال‌ عقل‌ و كفر ساقط می‌ شود. بنابراین‌، پس‌ از مرگ‌ ولی‌ قهری‌، قیم‌ یاوصی‌ نمی‌تواند به‌ نمایندگی‌ قهری‌ كودك‌ برای‌ او تصمیم‌ بگیرد.79
در واقع‌ اقدام‌ ولی‌ نسبت‌ به‌ ازدواج‌ موقت‌ صغیر باید در جهت‌ رعایت‌ غبطه‌ و صلاح‌ و صرفه‌ آنان‌ باشد. در غیر این‌ صورت‌ بعضی‌ از فقها عقیده‌ دارند كه‌ عقد به‌ صورت‌ فضولی‌ واقع‌ شده‌، و موقوف‌ بر آن‌ است‌ كه‌ صغیر پس‌ ازبلوغ‌ اجازه‌ دهد یا رد نماید، كه‌ در صورت‌ اول‌ عقد صحیح‌ و در صورت‌ رد عقد باطل‌ است‌.80
در نتیجه‌ چنانچه‌ رعایت‌ مصلحت‌ صغیر از طرف‌ ولی‌ در ازدواج‌ موقت‌ لحاظ نشده‌ باشد، این‌ عقد صحیح‌ نیست‌.

بخش‌ سوم‌ ـ اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ در ازدواج‌ موقت‌ دختر بالغ‌:
ماده‌ 1043 قانون‌ مدنی‌: “نكاح‌ دختر باكره‌ اگر چه‌ به‌ سن‌ بلوغ‌ رسیده‌ باشد موقوف‌ به‌ اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ او است‌ و هرگاه‌ پدر یا جد پدری‌ بدون‌ علت‌ موجه‌ از دادن‌ اجازه‌ مضایقه‌ كند، اجازه‌ او ساقط و در این‌ صورت‌ دخترمی‌تواند با معرفی‌ كامل‌ مردی‌ كه‌ می‌خواهد با او ازدواج‌ نماید و شرایط نكاح‌ و مهری‌ كه‌ بین‌ آن‌ها قرار داده‌ شده‌ پس‌ از اخذ اجازه‌ از دادگاه‌ مدنی‌ خاص‌ به‌ دفتر ازدواج‌ مراجعه‌ و نسبت‌ به‌ ثبت‌ ازدواج‌ اقدام‌ نماید.”
این‌ ماده‌، هم‌ مربوط به‌ ازدواج‌ دائم‌ است‌ و هم‌ مربوط به‌ ازدواج‌ موقت‌ و دارای‌ نكاتی‌ به‌ شرح‌ زیر است‌:
1- نكاح‌ دختر باكره‌: عقد ازدواج‌ موقت‌ یكی‌ از عقود است‌ لذا باید دارای‌ شرایط صحت‌ عقد باشد و یكی‌ از شرایط صحت‌ عقد ازدواج‌ موقت‌، قصد و رضای‌ طرفین‌ عقد است‌. در ازدواج‌ اعم‌ از دائم‌ و موقت‌، دخالت‌ و اجازه‌پدر یا جد پدری‌ در دختر باكره‌ شرط صحت‌ عقد است‌ و فی‌الواقع‌ در مسأله‌ عقد ازدواج‌ به‌ لحاظ اهمیت‌ آن‌ ولایت‌ پدر و یا جد پدری‌ استمرار پیدا می‌كند و این‌ بر خلاف‌ اصل‌ است‌ زیرا اصل‌ بر پایه‌ اراده‌ و قصد و رضای‌ طرفین‌عقد استوار است‌.
2- دختر باكره‌ باشد: به‌ این‌ معنی‌ كه‌ شوهر نكرده‌ باشد و برای‌ اولین‌ ازدواج‌ موكول‌ به‌ اجازه‌ پدر و یا جد پدری‌ است‌ و پس‌ از ازدواج‌ و دخول‌ اگر به‌ جهاتی‌ مانند انقضای‌ مدت‌ یا بذل‌ مدت‌ و یا فوت‌ شوهر، ازدواج‌ خاتمه‌ یابد،برای‌ ازدواج‌ بعدی‌ دیگر نیاز به‌ اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ نیست‌ زیرا با ازدواج‌ قبلی‌، دختر از حالت‌ بكر بودن‌ خارج‌ شده‌ است‌ و برای‌ بار دوم‌ خودش‌ به‌ صورت‌ مطلق‌ در انتخاب‌ آزاد است‌.
سؤال‌: اگر دختر باكره‌ با اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ به‌ عقد ازدواج‌ مردی‌ دربیاید و قبل‌ از نزدیكی‌، شوهر فوت‌ كند یا بذل‌ مدت‌ یا انقضای‌ مدت‌ شود، آیا برای‌ ازدواج‌ بعدی‌ مجددا نیاز به‌ اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ است‌؟
پاسخ‌: به‌ نظر می‌رسد با توجه‌” به‌ عبارت‌ “دختر باكره‌” در ماده‌ 1043 قانون‌ مدنی‌، ملاك‌ بكارت‌ دختر است‌ نه‌ شوهر كردن‌ وی‌، چون‌ عرف‌ همچنان‌ وی‌ را دوشیزه‌ می‌داند همانند موردی‌ كه‌ چنانچه‌ بكارت‌ دختری‌ در اثر سقوط یاپریدن‌ یا جراحتی‌ از بین‌ برود، در چنین‌ مواردی‌ ولایت‌ پدر و جد پدری‌ دختر همچنان‌ باقی‌ است‌.81
3- اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ در غیر باكره‌: با توجه‌ به‌ عبارت‌ “دختر باكره‌” در ماده‌ مورد اشاره‌، به‌ نظر می‌رسد تردیدی‌ وجود ندارد كه‌ پدر یا جد پدری‌ هیچگونه‌ ولایتی‌ در خصوص‌ ازدواج‌ موقت‌ بالغه‌ غیر باكره‌ ندارند و ازدواج‌موقت‌ چنین‌ فردی‌ تابع‌ اراده‌ خود اوست‌.
سؤال‌: اگر بكارت‌ با زنا زایل‌ شود و یا آنكه‌ دختری‌ بدون‌ اجازه‌ پدر شوهر كند و در اثر مخالفت‌ پدر ازدواج‌ موقت‌ ابطال‌ گردد، آیا برای‌ ازدواج‌ موقت‌ بعدی‌ اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ ساقط می‌شود یا خیر؟
پاسخ‌: به‌ استناد رأی‌ وحدت‌ رویه‌ قضایی‌ صادره‌ از هیأت‌ عمومی‌ دیوان‌ عالی‌ كشور به‌ شماره‌ 62 مورخ‌ 1363/3/29، دخول‌ و ازاله‌ بكارت‌، چه‌ مشروع‌ باشد و چه‌ نامشروع‌ موجب‌ سقوط ولایت‌ پدر و جد پدری‌ است‌ بنابراین‌اگر دختری‌ بدون‌ اذن‌ پدر شوهر كند و در اثر مخالفت‌ پدر و درخواست‌ او نكاح‌ نامتناسب‌ ابطال‌ شود، دختر می‌تواند با همان‌ مرد دوباره‌ ازدواج‌ كند زیرا در ازدواج‌ بعدی‌ دیگر باكره‌ نیست‌ و این‌ بار پدر حق‌ اعتراض‌ ندارد.82
4- اجازه‌ غیر از پدر و جد پدری‌: در ماده‌ مورد بحث‌، فقط اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ را برای‌ دختر باكره‌ با شرایطی‌ كه‌ اشاره‌ خواهد شد شرط دانسته‌ است‌ و از مفهوم‌ مخالف‌ آن‌ استفاده‌ می‌شود كه‌ اجازه‌ سایرین‌ غیر از پدر یا جدپدری‌ شرط نیست‌ از آن‌ جمله‌، اجازه‌ مادر و برادر لازم‌ نیست‌.83
5- اجازه‌ پدر یا جد پدری‌:
الف‌ ـ اجازه‌ پدر یا جد پدری‌، در ماده‌ مورد بحث‌ از منابع‌ فقهی‌ و قول‌ مشهور علمای‌ امامیه‌ گرفته‌ شده‌ است‌ و این‌ مسأله‌ در فقه‌ سابقه‌ تاریخی‌ دارد و مورد اختلاف‌ فقها است‌. اما به‌ هر صورت‌ ماده‌ 1043 قانون‌ مدنی‌ مطابق‌فتوای‌ مشهور فقهای‌ امامیه‌ تنظیم‌ شده‌ است‌.84
ب‌ ـ در توضیح‌ این‌ مطلب‌ كه‌ چرا برای‌ ازدواج‌ موقت‌ و دائم‌ دختر باكره‌ در انتخاب‌ همسر دارای‌ محدودیتی‌ است‌ و باید با اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ باشد، باید گفت‌ این‌ محدودیت‌ به‌ لحاظ جنبه‌ حمایت‌ و مصلحت‌ دختر است‌. درواقع‌ در مورد محدودیت‌ دختر باكره‌ در انتخاب‌ آزاد همسر و لزوم‌ اجازه‌ پدر در نظر فقهای‌ معاصر و نیز قانون‌ مدنی‌، بیشتر جنبه‌ حمایتی‌ مورد توجه‌ بوده‌ است‌ هرچند رگه‌هایی‌ از نظریه‌ استمرار ولایت‌ پدر و جد پدری‌ نیز وجوددارد. ولی‌ عمدتا نگرانی‌ از عواقب‌ ناگوار ناشی‌ از تصمیم‌ نسنجیده‌ و نپخته‌ دختر و احیانا فریب‌ خوردن‌ او كه‌ حداقل‌ در فرهنگ‌ اجتماعی‌ جامعه‌ ما ممكن‌ است‌ غالب‌ باشد آنان‌ را به‌ اتخاذ چنین‌ تصمیم‌ وادار كرده‌ است‌.85
ج‌ ـ اجازه‌ پدر یا جد پدری‌ در فرض‌ زنده‌ بودن‌ هر دو، به‌ صورت‌ ترتیبی‌ نیست‌، به‌ این‌ معنا كه‌ اول‌ باید از پدر اجازه‌ بگیرد و سپس‌ از جد، بلكه‌ این‌ اجازه‌ در عرض‌ همدیگر است‌، بنابراین‌ هر یك‌ از آنان‌ می‌تواند بدون‌ كسب‌موافقت‌ دیگری‌ اجازه‌ ازدواج‌ دختر باكره‌ را بدهد.
البته‌ در صورت‌ انجام‌ امر ازدواج‌ توسط هر دو، ازدواجی‌ كه‌ زودتر انجام‌ گرفته‌ صحیح‌، و دیگری‌ بلا اثر است‌ اما در صورت‌ وقوع‌ هر دو در زمان‌ واحد، به‌ نظر فقها اقدام‌ جد پدری‌ مؤثر و عمل‌ پدر بدون‌ اثر خواهد بود.86

بخش‌ چهارم‌ ـ ساقط شدن‌ اجازه‌ پدر یا جد پدری‌:
قسمت‌ اول‌ ـ این‌ امر در صورت‌ مضایقه‌ بدون‌ علت‌ موجه‌، می‌تواند به‌ سه‌ صورت‌ مطرح‌ شود:
بند 1 ـ بدون‌ بیان‌ علت‌ ازدواج‌ را رد كند.
بند 2 ـ به‌ استناد علت‌ غیر موجه‌ آن‌ را رد كند.
بند 3 ـ هیچگونه‌ نظر موافق‌ یا مخالفی‌ را اعلام‌ نكند.87
در هر سه‌ صورت‌ دختر حق‌ دارد برای‌ كسب‌ اجازه‌ در ازدواج‌ موقت‌ به‌ دادگاه‌ مراجعه‌ نماید. اگرچه‌ در امر ازدواج‌ موقت‌ برای‌ دختر باكره‌ به‌ ندرت‌ در جامعه‌ اتفاق‌ می‌افتدكه‌ بخواهد برای‌ اولین‌ ازدواج‌، ازدواج‌ موقت‌ را انتخاب‌نماید. البته‌ این‌ فرض‌ ممكن‌ است‌ كه‌ دختر باكره‌ باشد اما سن‌ جوانی‌ ازدواج‌ وی‌ گذشته‌ باشد; مثلا در چهل‌ سالگی‌ هنوز دوشیزه‌ است‌ و مردی‌ برای‌ ازدواج‌ موقت‌ از وی‌ خواستگاری‌ نموده‌ و با راضی‌ بودن‌ دختر به‌ این‌ ازدواج‌، پدرمضایقه‌ می‌كند و علت‌ مضایقه‌ هم‌ با توجه‌ به‌ شرایط دختر غیر موجه‌ است‌، در این‌ صورت‌ به‌ استناد ذیل‌ ماده‌ 1043 قانون‌ مدنی‌، دختر می‌تواند با مراجعه‌ به‌ دادگاه‌ و معرفی‌ مردی‌ كه‌ می‌خواهد با او ازدواج‌ نماید و شرایط ازدواج‌ ومهری‌ كه‌ بین‌ خودشان‌ قرار داده‌اند، پس‌ از تحصیل‌ اجازه‌ دادگاه‌ نسبت‌ به‌ ازدواج‌ موقت‌ و ثبت‌ آن‌ اقدام‌ نماید.
قسمت‌ ب‌ ـ پدر یا جد پدری‌ در محل‌ حاضر نباشند: در فرضی‌ كه‌ دختر باكره‌ احتیاج‌ به‌ ازدواج‌ موقت‌ داشته‌ باشد و پدر یا جد پدری‌ وی‌ در محل‌ حاضر نباشند و اجازه‌ آن‌ها نیز عادتا غیرممكن‌ باشد و یا محل‌ زندگی‌ را ترك‌كرده‌ و با فرض‌ زنده‌ بودن‌ خبری‌ از وی‌ در دسترس‌ نمی‌باشد، در این‌ صورت‌ با استناد به‌ ماده‌ 1044 قانون‌ مدنی‌، دختر می‌تواندبا مراجعه‌ به‌ دادگاه‌ صالح‌ و احراز ادعای‌ خود، اجازه‌ ثبت‌ ازدواج‌ موقت‌ را از دادگاه‌ تحصیل‌ نماید.

نویسنده: حسن گنجی
کارشناس ارشد حقوق خصوصی
کتاب روابط زوجین در ازدواج موقت





نوع مطلب : رابطه جنسی متعادل، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


جمعه 29 بهمن 1389 :: نویسنده : مهدی رایگانی
نظرات ()
یکشنبه 24 اردیبهشت 1396 11:31 بعد از ظهر
I'm really enjoying the theme/design of your site.
Do you ever run into any internet browser compatibility issues?
A few of my blog audience have complained
about my blog not working correctly in Explorer but looks great in Opera.
Do you have any advice to help fix this problem?
جمعه 1 اردیبهشت 1396 11:59 بعد از ظهر
Great post. I was checking constantly this weblog and I'm
impressed! Very helpful info specially the remaining section :) I
care for such info much. I used to be looking for this particular info for a long time.
Thanks and good luck.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر